Τη Γλώσσα μού την έδωσαν με μπόλικα Κεφαλαία;

Το σημερινό κείμενο είναι σε εντελώς άλλη κατεύθυνση από τα προηγούμενα. Είναι πιο πολύ η απελπισμένη αντίδραση ενός μεταφραστή και επιμελητή στην άρνηση των ειδικών να πάρουν θέση σε κάποια πολύ πεζά προβλήματα (όπως η ορθογράφηση των λέξεων με πεζά ή κεφαλαία) που απασχολούν άσκοπα πάρα πολλούς άνθρωπους, προκαλούν ανούσιες διαμάχες και φιλονικίες, και σπαταλούν υπερβολικά πολλές ανθρωποώρες.

Τα σχόλια στο άρθρο είναι κλειστά. Ο σκοπός μου ήταν να ξεκινήσω μια ευρύτερη συζήτηση εδώ, στη Λεξιλογία. Γι’ αυτό και θα παρακαλέσω όποιον θέλει να προσθέσει την άποψή του, να το κάνει σε εκείνο το νήμα, αφού διαβάσει και τον προβληματισμό που έχουν συνεισφέρει και άλλες και άλλοι συνάδελφοι.

Την ώρα που έκλεινε ο υπολογιστής, περασμένα μεσάνυχτα (κακό συνήθειο, πρέπει να το κόψω) μου δημιουργήθηκε ένας βαρύς κι ασήκωτος προβληματισμός. Πώς γράφουμε το άγιο φως/άγιο Φως/Άγιο Φως; Εννοώ, πού πάνε τα κεφαλαία;

Πρώτη μου δουλειά λοιπόν πρωί πρωί να ανοίξω τη σχολική γραμματική στον υπολογιστή (αφού όλα πια τα έχουμε ηλεκτρονικά). Ως γνωστόν, η απάντηση σε όλα βρίσκεται στη σχολική γραμματική. Να ήταν τόσο απλά τα πράγματα….

Πηγαίνω λοιπόν στη Γραμματική νέας ελληνικής γλώσσας, έκδοση ΟΕΔΒ 2009 (και στο εξής ΓΝΕΓ09) και βρίσκω στη σελ. 31 (Κεφ. 2. Τα ουσιαστικά, Ενότ. 2.1 Ορισμός-Λειτουργία-Χρήση-Είδη) –και μάλιστα, εντός πλαισίου:

Το αρχικό γράμμα των κύριων ονομάτων γράφεται με κεφαλαίο. Με κεφαλαίο γράφεται επίσης και το αρχικό γράμμα των εθνικών ονομάτων (π.χ. Σουηδός), των τιμητικών τίτλων (π.χ. Σεβασμιότατος), η λέξη θεός και σχετικές επωνυμίες (Κύριος, Παναγία, Εσταυρωμένος κτλ.), των εκκλησιαστικών θεσμών (π.χ. Ιερά Σύνοδος), των ναών (π.χ. Άγιος Γεώργιος), των εφημερίδων (π.χ. Είδηση), των περιοδικών (π.χ. Αίολος), των πόλεων και των κρατών (π.χ. Τρίπολη, Αλβανία), των οδών (π.χ. οδός Βενιζέλου), των πλατειών (π.χ. πλατεία Συντάγματος), των νομών (π.χ. νομός Ροδόπης), των τοποθεσιών (π.χ. Λιβάδια), των ποταμών (π.χ. Πηνειός), των βουνών (π.χ. Όλυμπος), των λιμνών (π.χ. Μικρή Βόλβη), των ιστορικών όρων (π.χ. Αναγέννηση), των επιστημών ως επίσημων όρων (π.χ. Φιλοσοφία), των επιστημονικών, διοικητικών, εκπαιδευτικών, πολιτικών ιδρυμάτων, οργανισμών και φορέων (π.χ. Ακαδημία Αθηνών, Ευρωπαϊκή Ένωση, Β’ Λύκειο Βόλου, Υπουργείο Οικονομικών, θεσμικά κατοχυρωμένων αθλητικών αγώνων (π.χ. Ολυμπιακοί Αγώνες) και των ουράνιων σωμάτων (π.χ. Ήλιος, Γη).

Η χρήση του αρχικού κεφαλαίου ή πεζού γράμματος δεν υπόκειται σε απόλυτους κανόνες. Εξαρτάται και από παράγοντες που σχετίζονται με τα συμφραζόμενα αλλά και τη χρήση που γίνεται στα έντυπα ευρείας κυκλοφορίας.

Ώπα, ώπα! Δεν υπόκειται σε απόλυτους κανόνες; Εξαρτάται και από παράγοντες που σχετίζονται με τα συμφραζόμενα αλλά και τη χρήση που γίνεται στα έντυπα ευρείας κυκλοφορίας;

Δηλαδή, ο επόμενος τίτλος και η πρώτη παράγραφος του σημερινού άρθρου στον ιστότοπο των Νέων είναι 100% σωστά;

Με Λατινικά, Χημεία, Ηλεκτρολογία και Ανάπτυξη Εφαρμογών συνεχίζονται οι Πανελλαδικές

Στα Λατινικά Θεωρητικής Κατεύθυνσης, στη Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης, στην Ηλεκτρολογία Τεχνολογικής κατεύθυνσης (κύκλος Τεχνολογίας και Παραγωγής) και στην Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον Τεχνολογικής Κατεύθυνσης (κύκλος Πληροφορικής και Υπηρεσιών) εξετάζονται οι υποψήφιοι των Γενικών Λυκείων και των Ημερησίων ΕΠΑΛ, διεκδικώντας μια θέση στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας. […]

Αυτό το κείμενο, που {μόνο εμένα άραγε;} μου θυμίζει γερμανικά με ελληνικές λέξεις, είναι σωστό; Γιατί όχι; Αφού γράφονται με κεφαλαίο τα ονόματα επιστημών ως επίσημων όρων (π.χ. Φιλοσοφία) γιατί όχι και η Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον –και μάλιστα, Τεχνολογικής Κατεύθυνσης (κύκλος Πληροφορικής και Υπηρεσιών); Πόσο πιο επίσημος (με άλλα λόγια, με κεφαλαίο αρχικό) μπορεί να γίνει αυτός ο όρος; (Εντάξει, ένα μικρό παράπονο μπορεί να έχει ο κύκλος, αλλά από τα γεωμετρικά σχήματα, νομίζω ότι μόνο το Πεντάγωνο γράφεται πιο συχνά με αρχικό κεφαλαίο από ό,τι με πεζό).

Και αφού γράφεται επίσης με κεφαλαίο το αρχικό γράμμα των επιστημονικών, διοικητικών, εκπαιδευτικών, πολιτικών ιδρυμάτων, οργανισμών και φορέων (π.χ. … Β’ Λύκειο Βόλου), πώς να κακίσεις τον συντάκτη που γράφει με κεφαλαία των Γενικών Λυκείων και των Ημερησίων ΕΠΑΛ;

Πολύ φοβούμαι ότι αυτή η γενικευμένη διατύπωση στο πλαίσιο και τα απλά και εύκολα παραδείγματα που ο καθένας γενικεύει κατά βούληση και κατά το δοκούν απλώς δεν δίνουν την απάντηση που θα περίμενε κανείς από μια σχολική γραμματική. Ή μήπως σχολική Γραμματική; Ή Σχολική Γραμματική;

Όταν λες π.χ. ότι γράφεται με κεφαλαίο το αρχικό των ιστορικών όρων (π.χ. Αναγέννηση), τι ακριβώς θα πρέπει να ισχύει π.χ. για την γαλλική (ή τη βιομηχανική!) επανάσταση και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (ή τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας); Θα το γράψεις με πεζά (όπως π.χ. το βρίσκεις στα μεγάλα λεξικά μας, που βέβαια ακολουθούν τη γραμματική) ή θα ακολουθήσεις τη χρήση που γίνεται στα έντυπα ευρείας κυκλοφορίας και θα γράψεις Επανάσταση της Πληροφορικής (είπαμε, επιστήμη, με κεφαλαία) και Μάχη κατά της Διαφθοράς (είπαμε, επιστήμη…);

Και για να έρθω στο θέμα που με απασχόλησε και ξεκίνησα αυτό το ψάξιμο. Σας δίνω για πιο εύκολη αναφορά και την αρχή από το λήμμα άγιος στο ΛΚΝ:

άγιος -α -ο [ájios] Ε6, θηλ. και αγία & [ájos] Ε4 : στη βιβλική θεολογία, επίθετο που περικλείει την έννοια της απόλυτης ιερότητας και αγνότητας από λατρευτική και ηθική άποψη. 1. που χαρακτηρίζει τη φύση και την υπόσταση του Θεού: Άγιο Πνεύμα. Aγία Tριάδα. ΦΡ κι ~ ο Θεός, για κτ. που υπάρχει σε μεγάλο βαθμό και διαρκεί πολύ: Φτώχεια / δουλειά / πείνα / καθισιό κι ~ ο Θεός. || Aγία Οικογένεια*. 2. για ό,τι σχετίζεται με το Θεό, τους αγίους ή τη λατρεία τους• ιερός: Tο άγιο ευαγγέλιο / δισκοπότηρο / μύρο. Tο άγιο φως, το φως της Aνάστασης. Tο Άγιο Bήμα*. H Aγία Tράπεζα*. H αγία μετάληψη / πρόθεση / προσκομιδή. Tα Άγια Δώρα*. Οι άγιες εικόνες, τα εικονίσματα. Aγία Zώνη, της Θεοτόκου. Tα άγια λείψανα. Άγιοι Tόποι*. || Άγιες μέρες, για μεγάλες γιορτές, ιδίως Xριστούγεννα και Πάσχα. ΦΡ [i]αγία ράβδος*. [….] β2. (εκκλ.) τα άγια, τα Tίμια Δώρα*. || τα άγια των αγίων, ο πιο ιερός χώρος ενός χριστιανικού ναού και μτφ. για κτ. απόλυτα ιερό και σεβαστό. (λόγ.) ΦΡ τα άγια τοις κυσί, για βάρβαρη προσβολή όσων θεωρούνται ιερά και όσια. κλπ κλπ

Άρα η Αγία Τράπεζα με κεφαλαία αλλά το άγιο φως, που το υποδεχόμαστε με τιμές αρχηγού κράτους, με πεζά; Τα άγια λείψανα με πεζά αλλά η Αγία Ζώνη με κεφαλαία; Οι άγιες εικόνες με πεζά αλλά τα δυτικόφερτα κατασκευάσματα μισοκεφαλαία; Το άγιο δισκοπότηρο με πεζά αλλά το άγιο Γκράαλ και η Ιερά Σινδόνη; Ή απλώς εμπίπτουν και αυτά στους παράγοντες που σχετίζονται με τα συμφραζόμενα αλλά και τη χρήση που γίνεται στα έντυπα ευρείας κυκλοφορίας;

Ας πάω λοιπόν να φτιάξω τους δικούς μου κανόνες για το τωρινό βιβλίο που με ταλαιπωρεί και να τους διαπραγματευτώ με τον εκδότη μου. Και ας μας φωτίσει και τους δύο το Άγιο Πνεύμα.


Α, και το άρθρο από τα Νέα εγώ θα το έγραφα έτσι:

Με λατινικά, χημεία, ηλεκτρολογία και ανάπτυξη εφαρμογών συνεχίζονται οι πανελλαδικές

Στα λατινικά θεωρητικής κατεύθυνσης, στη χημεία θετικής κατεύθυνσης, στην ηλεκτρολογία τεχνολογικής κατεύθυνσης (κύκλος τεχνολογίας και παραγωγής) και στην ανάπτυξη εφαρμογών σε προγραμματιστικό περιβάλλον τεχνολογικής κατεύθυνσης (κύκλος πληροφορικής και υπηρεσιών) εξετάζονται οι υποψήφιοι των γενικών λυκείων και των ημερησίων ΕΠΑΛ, διεκδικώντας μια θέση στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας.

Έχω ακόμη ελπίδες, γιατρέ μου;

Advertisements
Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.
Αρέσει σε %d bloggers: